Karbondioksit Nedir? Hangi Alanlarda Kullanılır?

reklam alanı

Renksiz ve kokusuz bir gaz olan karbondioksit, atmosferde kolayca yoğunlaşma özelliğine sahip ekşimsi tatta bir gazdır. Simgesi CO2 ve Yoğunluğu; 152,0 C dir. Atmosferdeki oranı(%0,03) oldukça az olmasına rağmen oldukça önemlidir. Çünkü ortamda artması insan hayatı açısından tehlike yaratır. Solunum yapan canlılar, her nefeste oksijen alır, sindirim esnasında bunu karbondioksite dönüştürerek dışarı verir. Yalnızca yeşil yapraklı bitkiler ışıklı havadaki karbondioksiti çekerek, su ile birleştirip oksijen olarak dışarı salar. Bu sebeple soluduğumuz havanın temizlenmesi için bol miktarda yeşil yapraklı bitki dikilmesi gerekmektedir.

Karbondioksit, gaz haldeyken havadan 1,5 kat ağır ayrıca kokusuz ve renksizdir. Konsantrasyon arttıkça keskin ve asidik bir kokusu bulunur. Aslında zehirleyici bir gaz değildir. Boğucu etkisi bulunur. Yoğunluğu fazla olduğu için, silolarda, mağara ve derin kuyularda birikmesi muhtemeldir. Bu sebeple derin kuyu içinde karbondioksite maruz kalarak ölüm sıkça görülür. Derin kuyulara inerken oksijen maskesi kullanmak, insan hayatı açısından oldukça önemlidir.karbondioksit nedir

Karbondioksit Nasıl Elde Edilir?

Gıda konsantresinde fazlaca kullanılan karbondioksit, yeraltı kaynaklarından elde edilmektedir. Gaz kuyularından, Petrol-kimya, rafineri, amonyak üretim tesisleri ve hidrojen reformer tesislerinde yan ürün olarak karbondioksit çıkartılmaktadır. İlk olarak sıkıştırılan ardından soğutulan, saflaştırılan ve yoğunlaştırılarak depolanan karbondioksit, sıvı halde saklanır. Fakat saklama koşulları oldukça özeldir. Sürekli 225-325 psi gibi belirli bir basınç altında saklamak gerekir.  Ülkemizde yer altından elde edilen doğal karbondioksitin pazarlamasını yapan firma TOSAŞ’tır.

Karbondioksit Hangi Alanlarda Kullanılır?

Kuru buza oranla çok daha fazla soğutma etkisi bulunur. Donduktan sonraki ağırlığı çok düşük olduğu için pek çok sektörde kullanımı yaygındır. Doğal karbondioksitin özellikle kimya sektörü başta olmak üzere; gıda sektöründe, tıpta hatta depolamada birçok kullanım alanı mevcuttur. Özellikle dondurularak satışa sunulan gıdalar açısından karbondioksit oldukça önemlidir. Dondurulan gıdalarda sıvı kaybı yaşanırken, karbondioksit ile dondurulan gıdada sıvı kaybı minimumdur hatta çoğu zaman hiç yaşanmaz. Bu durum ise gıdaların bozulmasını ve lezzet kaybetmesinin önüne geçer. Gıda sektöründe kullanımı bu sebeple yaygındır.

  • Bira, maden suyu ve meşrubat gibi gazlı içeceklerin yapımında karbondioksit kullanılır. İçeceklerin bakteri üretmesini önler ayrıca bu gibi gıdaların tatlarını çok uzun süre muhafaza etmesi açısından önemlidir.
  • Hazır gıdaların dondurulmasında önemli bir işlevi vardır. Balık, kırmızı ve beyaz et, hamurlu gıdalar, çilek, ahududu, mantar gibi bitkisel ürünler oldukça pahalı olduğu için dondurulup saklanarak piyasaya sürülür. Karbondioksit ile dondurma esnasında net ağırlık azaldığı için saklama maliyeti de düşüktür. Bu gıdaların dondurma ve saklama işlemi esnasında karbondioksit kullanılmaktadır.
  • Kuru bakliyatların saklandığı büyük depolarda karbondioksit kullanılır. Mısır, buğday, yulaf gibi bakliyatlardan haşereleri uzak tutmak zordur. Kullanılan zehirler gıda kategorisinde olan bakliyatlara zarar verebilmektedir. Bu sebeple depolarda karbondioksitten faydalanılır.
  • Yangın söndürme cihazlarında karbondioksit kullanılır. Karbondioksit(CO2), inert gazdır yani yanmayı desteklemeyen bir gazdır. Alevlerin oksijenle buluşarak güçlenmesini önler. Yine itfaiye araçlarında karbondioksit kullanımı fazladır.
  • Tarımda, karbondioksit(CO2) kullanımı her geçen gün artmaktadır. Büyük seralarda karbondioksit sulama ve gübreleme yapılır. Ekilen bitkilerde haşere oluşmasını önler, bitkiyi destekler.
  • Kimya sektöründe de karbondioksitten faydalanılır. Soğuk öğütme proseslerinde karbondioksit sayesinde istenmeyen ısıyı ortadan kaldırma işlemi gerçekleştirilir. Özellikle ilaç sanayinde, saklama esnasında ortam ısısını dengelemek açısından önemlidir.

Başta Aspirin olmak üzere daha başka ilaçlarda kullanılan salisilik asidin üretilmesi, titanyum dioksit çıkartılması, gaz ve petrol kuyularının çalıştırılması gibi pek çok farklı sektörde kullanımı yaygındır.

rekalm alanı eklenti ad ınserter

İlginizi Çekebilir bu yazı ile alakalı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  1. Ferda dedi ki:

    Çok faydalı bilgiler edindim. Çok teşekkürler.