Dolaylı Tümleç Nedir?

Öğrencilerin sınavlarda en çok karıştırdıkları dil bilgisi konularından biri de cümlenin öğeleridir. Sınavda çıkabilecek sorulara doğru yanıt vermek için bu konuyu ayrıntılarıyla bilmek gerekir. Konuyu öğrendikten sonra çok soru çözerek pekiştirebilirsiniz. Bu yazımızda sizlere çok merak edilen “Dolaylı tümleç nedir?” sorusunun yanıtını vereceğiz.

Dolaylı tümlecin bir diğer adı yer tamlayıcısıdır. Cümle içerisindeki görevi öznenin yaptığı işin yöneldiği, bulunduğu ya da ayrıldığı yeri bildirmektir. “-e, -de, -den”  isim hal eklerinden birini almaktadır. Kpss, Tyt, Lgs gibi sınavlarda bu konudan direkt olmasa da sorular içerisinde mutlaka çıkmaktadır.

Cümledeki dolaylı tümleci bulmak için yükleme “nereye, nerede, nereden, kime, kimde, kimden, neye, neyde, neyden” soruları sorulabilir.

  • Bir süredir Sakarya’ya ailemin yanına gidemedim. (Nereye?)
  • Okula giderken uzun zamandır görmediğim bir arkadaşıma rastladım. (Kime?)
  • Fabrikanın bakıma girmesini fırsat bularak tatile gittik. (Nereye?)

Dolaylı Tümleç ve Zarf Tümleci Farkı

Dolaylı tümleç ve zarf tümleci birbirine karıştırılmamalıdır. İkisini birbirinden ayırt etmek için basit bir formül vardır. Nereye sorusuna yanıt aldığınız sözcük “-e,-de ya da -den”  isim hal eklerini alıyor ve yer-yön bildiriyorsa dolaylı tümleçtir. Zaman, durum ya da sebep bildiriyorsa zarf tümlecidir.

  • Uzaktan göründü sevdiğim yavaş yavaş. ( uzaktan kelimesi yer bildirdiğinden dolaylı tümleç, yavaş yavaş durum bildirdiğinden zarf tümleci)
  • Boğazım ağrıdığından nane limon çayı içtim. (sebep bildirdiğinden zarf tümleci)

Aşağı, yukarı, içeri, dışarı, ileri, geri, öte, beri sözcükleri cümledeki kullanımlarına göre dolaylı tümleç, belirtili nesne ve zarf tümleci olabilir. Örnekle açıklayalım:

  • Ayşe yukarıya baksın. (dolaylı tümleç)
  • Ayşe yukarıyı süpürsün. (belirtili nesne)
  • Ayşe yukarı çıksın. (zarf tümleci)

Dün, bugün, yarın gibi zaman bildiren bazı sözcükler isim olarak kullanıldıklarında cümlede dolaylı tümleç, özne, nesne ya da yüklem görevi üstlenirler.

Cümle içerisinde birden fazla dolaylı tümleç bulunabilir.

  • Dağlardan, tepelerden, yollardan korkusuzca geçti.

Bazı cümlelerde ise bir dolaylı tümleç kendinden önceki dolaylı tümlecini açıklıyor olabilir.

  • Dağlardan, tepelerden, yollardan, İzmir’in en ücra köşelerinden korkusuzca geçti.

Bu yazımızda sizlere “Dolaylı tümleç nedir?” sorusunun cevabını verdik. Cevaplandırdığımız diğer soruların cevaplarına sitemizden ulaşabilirsiniz.

rekalm alanı eklenti ad ınserter

İlginizi Çekebilir bu yazı ile alakalı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  1. Dolaylı Tümleç Nedir? için yorumda bulun

    Dolaylı Tümleç Nedir? için henüz bir yorumda bulunulmamış! Hemen üst alanda bulunan formu kullanarak Dolaylı Tümleç Nedir? için ilk yorumu yapabilirsin.