Çığ Nedir? Çığın Sebepleri Nelerdir?

reklam alanı

Kar yağışının etkili olduğu Kış aylarında yüksek bölgelerde oluşan çığ, can kayıplarına yol açabilen doğal afettir. Dağ yamaçlarındaki yerleşim yerlerinde, çığ tehlikesine karşı dikkatli olmak gerekir. Eğimli bölgelerde yaşayanların, dağcılık sporu ile ilgilenen kişilerin ve kamp yapma merakı bulunanların, çığ tehlikesine karşı önlem alması önemlidir. Çünkü kar tabakalarında küçük bir yer değiştirme ile başlayan çığ, bir birini tetikleme neticesinde oldukça büyük hasara yol açabilmektedir. Toz çığ, tabaka çığ ve ağır kar çığı çeşitleri vardır. Toz çığa sık rastlanmasına rağmen diğer çığ çeşitlerinden daha az zararlıdır. Ulaşımı ve haberleşmeyi olumsuz etkiler. Tabaka çığ ve ağır katmanlı çığ ise titreşimle ortaya çıkan ve fazlaca insan kaybına yol açan özelliktedir. Yani oldukça tehlikeli bir hava olayıdır.

çığın sebepleri

Çığ nedir; yüksek bölgelerde aşırı kar birikmesi durumunda, eğime ve yer şekillerine bağlı olarak oluşan kayma hareketine çığ adı verilir. Katmanlar halinde bulunan kardan, bir tabakanın hareket etmesi saniyeler içinde diğerlerinin tetiklenmesine neden olur. Çığ anında, biriken tonlarca kar aynı anda hareket ettiği için, alçak bölgelerde bulunan kişiler için hayati tehlike söz konusudur. Çığ altında kalan kişilerin kurtarılması, zamanlamaya bağlıdır. Birkaç saat içinde müdahale edilen ve hayata tutunan kişiler olmasına rağmen, geç müdahaleye bağlı olarak hayatını kaybeden insan sayısı da oldukça fazladır. Zaman zaman havasızlık veya donma nedeni ile çok büyük felaketler yaşanabilmektedir.

Çığın Nedenleri

Çığ oluşumunun, farklı birçok sebebi vardır. Ender yaşanan doğa olayı olmasına rağmen, oldukça tehlikelidir. Kış mevsiminde boş yüksek arazilerde sık bulunan kişilerin, çığ tehlikesi bulunan bölgelerden uzak durması, geçiş yapma durumunda ise sessiz hareket etmesi gerekir. Kara ve demir yollarının, çığ düşme ihtimali bulunan bölgelerden uzakta olması büyük önem arz eder. Çığın sebepleri şu şekilde sıralanabilir;

  • Eğim; bitki örtüsü yönünden zayıf olan bölgelerde bulunan eğim, biriken karın rahatça aşağı kaymasında etkilidir. Eğim fazla olan ve sık çığ oluşan bölgelerde, bitki örtüsünü zenginleştirmek gerekir. Büyük köklü ağaçlar, bölgede biriken karın tutunmasında oldukça etkilidir. Yine perdeleme yapılarak, geçiş bölgelerindeki çığ tehlikesi için önlem almak mümkündür.
  • Yağış miktarı; yüksek bölgelerde hava, diğer bölgelere göre daha soğuk ve yağışlıdır. Yağan karın erimesi, uzun sürer. Hatta bazen, alçak bölgelerdeki kar erimesine rağmen yüksek bölgelerdeki kar, Yaz başına kadar erimez. Ortamda oluşan rüzgâr ise biriken yağışın aşağı yönde katmanlar halinde hareket etmesine neden olur. Bu sebeple kar yağışının fazla olduğu bölgelerde dik dağ eteklerine ev yapmak tehlikelidir.
  • Bitki örtüsü; zayıf bitki örtüsüne sahip arazilerde, erozyon ve çığ tehlikesi oldukça fazladır. Eğimi fazla olan bölgelerin güçlü bitkiler ile donatılması gerekir.
  • Sıcaklık derecesi; yüksek bölgelerdeki hava sıcaklığı, alçak bölgelere göre birkaç derece daha düşüktür. Yükseklik arttıkça, hava sıcaklığı düşer. Bu bölgelerde hem yağış miktarı fazladır hem yağan karın erimesi daha uzun sürer. Sıcaklık derecesinin düşük olması çığ oluşum sebepleri arasında yer alır.
  • Kar tabakalarının zayıf olması; biriken kar tabakasının zayıf olması, rüzgârın kolayca sürüklemesinde etkilidir. Soğuk olan havanın 1-2 derece ısınması biriken karın gevşemesine ve ayrılmasına yani katmanlar halinde aşağı kaymasına neden olur.
  • Rüzgâr; bakı sebebi ile dağların bazı yüzeyleri daha fazla rüzgâr alır. Bu bölgelerde biriken kar tabakası, katmanlar halinde aşağı yönlü hareket eder ve çığ düşmesine neden olur. Fazla rüzgâr alan bölgelerde, yerleşim dağların bakı yönüne göre tayin edilmelidir.
rekalm alanı eklenti ad ınserter

İlginizi Çekebilir bu yazı ile alakalı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  1. çığın sebepleri Çığ Nedir? Çığın Sebepleri Nelerdir? için yorumda bulun

    Çığ Nedir? Çığın Sebepleri Nelerdir? için henüz bir yorumda bulunulmamış! Hemen üst alanda bulunan formu kullanarak Çığ Nedir? Çığın Sebepleri Nelerdir? için ilk yorumu yapabilirsin.